HABANJE KLIPNO AKSIJALNIH PUMPI

Iako postoje i drugi oblici, kod klipno aksijalnih pumpi, posebno se izdvajaju procesi abrazivnog habanja. Ono nastaje zbog negativnog uticaja čvrstih čestica koje se nalaze u ulju, ali i zbog direktnog kontakta opterećenih površina radnih elemenata. Zbog visokih mehaničkih opterećenja i uskih tolerantnih polja, klipno aksijalne pumpe zahtevaju visok stepen čistoće ulja.

Mehanizam habanja pumpi sa zakretnom pločom, razlikuje se od mehanizma habanja pumpi sa nagibnim dobošem. One slede iz različitih mehanizama prenosa obrtnog momenta na radne elemente i različitog prenosa sile pritiska sa klipa na ležaj. Na slikama 1 i 2 prikazani su preseci obe konstrukcije klipno aksijalnih pumpi, sa naznačenim mestima habanja.

Najčešći uzrok otkaza klipnoaksijalnih pumpi je habanje kontaktnih površina čela doboša i sabirne ploče. Doboš pumpe sa klipovima rotira i potiskuje se silom pritiska prema površini sabirne ploče, koja miruje. Kako su u jednoj ravni obe površina, a razdvaja ih samo sloj ulja mikronske debljine, čvrste čestice koje se unesu između njih, utiskuju se, prvo u kontaktnu površinu doboša (izrađena je od sinterovane bronze), a kasnije i površinu sabirne ploče (presvučena je tvrdim slojem metala). Nekoliko karaterističnih oštećenja, najčešće u obliku koncentričnih krugova, prikazano je na slici 3. I najmanji trag abrazivnog habanja, predstavlja potencijalni “kanal” koji spaja klipne komore u zoni visokog i klipne komore niskog pritiska.

Kod klipno aksijalnih pumpi sa nagibnom pločom, česte su pojave abrazivnog habanja površine nagibne ploče – površine po kojoj “kližu” stope klipova (slika 4). One se, od površine nagibne ploče odvajaju mehanizmom hidrostatičkog podmazivanja. Ukoliko nisu postignuti potrebni uslovi za formiranje hidrostatičkog pritiska, ostvariće se kontakt površine stope i nagibne ploče (slika 4).

Česti su i procesi habanja klipova i cilindara, nastali zbog prethodnog habanja kuglastih ležaja klipova ili stopa. Tada dolazi do promene putanje oscilatorno – kružnog kretanja radnog klipa, pa se opterećuju i habaju kontaktne površine klipa i cilindra (slika 5).

Autori teksta: prof. dr Vladimir Savić; Aleksandar Trifunović, dipl.inž.
Više o klipno aksijalnim pumpama može se pronaći u knjigama: Uljna hidraulika 1 i Uljna hidraulika 4 (deo 1 i 2), autora prof. dr Vladimira Savića.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *