KONTAMINACIJA HIDRAULIČNOG ULJA ČVRSTIM ČESTICAMA

KONTAMINACIJA HIDRAULIČNOG ULJA ČVRSTIM ČESTICAMA

Vek korišćenja hidrauličnih komponenta, posebno pumpi, zavisi direktno od stepena čistoće ulja. Naravno da kontaminacija hidrauličnog ulja utiče i na vek korišćenja ostalih hidrauličnih komponenata.

Pre objašnjenja načina označavanja čistoće ulja, i zahteva u pogledu potrebne čistoće ulja, neophodno je sagledati strukturu, uticaj i posledice kontaminacije hidrauličnog ulja čvrstim česticama.

Zavisno od odnosa površina u kontaktu, veličine i karaktera opterećenja, pritiska i brzine proticanja, oštećenje i habanje površina čvrstim česticama može biti posledica:

  • a. prodiranja čvrstih čestica u dubinu povšinskog sloja u toku kretanja(abrazija) – slika 1a;
  • b. proticanja velikim brzinama (erozija) slika 1b, ili
  • c. utiskivanja čvrstih čestica u površinski sloj koji miruje (slika 1.c).

Oštećenje površinskog sloja hidrauličnih komponenata najčešće je rezultat prodiranja čvrstih čestica u površinski sloj (slika 1a). Taj tip oštećenja (habanja) površina nazivamo: abrazivno habanje. Ono je najčešće kombinovanog karaktera, čvrsta čestica prodire – ostavlja trag (brazdu) i otkidanja delića površinskog sloja, oštrom ivicom čvrste čestice.

Čvrste čestice mogu biti različitg oblika, porekla i veličine. Na slici 2, prikazane su fotografije čvrstih kontaminanata različitog porekla (materijala), a na slici 3 odnos čvrstih čestica idealizovanog, okruglog oblika, veličine 2 do 149 μm. Kod ocene veličine čvrste čestice i njenog uticaja na proces habanja mora se imati u vidu da je povećanje prečnika linearna, a površine preseka, kvadratna funkcija. U skladu sa tim menja se i veličina površine preseka čvrste čestice. Odnos površina čvrstih čestica veličine 2 μm i čvrste čestice većih od 2 μm, prikazan je u tabeli.

Treba naglasiti, da se uticaj čvrstih kontaminanata na proces habanja, mora posmatrati kompleksno. Osim veličine čvrste čestice treba se imati u vidu, i: njen oblik, tvrdoća, pritisak ulja, mehanički pritisak koji se prenosi na površinu, oblik površina u kontaktu, kinematika kretanja i veličina zazora.
U narednoj objavi daće se prikaz oštećenja površina pumpi, procesom abrazivnog habanja.

Obradio: prof.dr Vladimir Savić

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *