O radnom veku pumpi – opšti pristup

Pumpa je, mehanički najopterećenija komponenta u hidrauličnom sistemu. To opterećenje je rezultat konstrukcije pumpe, sile pritiska koja se prenosi na radne elemente, i karaktera kontakata opterećenih površina elemenata koji se kreću. Zbog malih vrednosti zazora i velike razlike pritiska na izlaznoj i ulaznoj strani pumpe, poseban problem je pojava procesa habanja.

U hidrauličnim sistemima koristi se veći broj različitih konstrukcija zapreminskih pumpi, od kojih se posenmo izdvajaju: zupčasta, krilna, klipno aksijalna i klipno radijalna.

Ako se pođe od osnovnih pretpostavki da:

se karakteristike hidrauličnog ulja nalaze u potrebnim granicama (ISO HM), je radna viskoznost ulja u okviru potrebnih granica, je ulje potrebne klase čistoće, i da su pojava trenutnih maksimalnih pritisaka i brzina povećanja pritisk u okviru dozvoljenih granica, eksploatacioni vek korištenja pumpe definiše se najčešće u odnosu na vek korišćenja ugrađenih ležajeva. Kako su kod viših radnih pritisaka veće sile pritiska, vek korišćenja pumpe je kraći kod rada u zoni viših radnih pritisaka.

U toku eksploatacije pumpe, radni vek je po pravilu kraći od projektovanog, i on zavisi od:

  • broja obrtaja koji utiče na veličinu centrifugalne sile, karateristika hidrauličnog ulja za vreme eksploatacije;
  • pojave ekstremnih (vršnih) pritisaka; klase čistoće ulja i/ili sadržaja vode u ulju;
  • dinamike rada hidrauličnog sistema; načina rasterećenja pumpe u toku mirovanja;
  • konstrukcije samog hidrauličnog sistema i drugih.


Za opšti pristup sagledavanju životnog veka pumpe, važne su analize pojave sile pritiska, i prenosa njenog aktivnog dela na ležaj. Kod svake, od nekoliko navedenih tipova pumpi, drugačiji su mehanizam formiranja i kinematika prenosa sile pritiska sa radnih elemenata na ležaj, a kod nekih pumpi i na elemente na koje deluju i druge sile (npr. centrifugalna sila).

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *